Esker Ematearen eguna (AEB) | |
---|---|
![]() | |
Data | |
Data | Azaroaren laugarren osteguna |
Maiztasuna | Urtero |
Esker Ematearen eguna (ingelesez: Thanksgiving, θæŋksˈɡɪvɪŋ ahoskatua) Ameriketako Estatu Batuetako jai federala da, eta azaroaren laugarren ostegunean ospatzen da.[1] Batzuetan, Ameriketako Estatu Batuetako Thanksgiving deitzen zaio (Estatu Batuetatik kanpo) izen bereko Kanadako egunetik bereizteko. Uzta garaiko jaialdi gisa sortu zen, eta ospakizun honen ardatza eskerrak emateko afaria da. Afaria tradizioz Ameriketako indigenen janari eta platerek osatzen dute, hau da, indioilarra, patatak (normalean purean ), artoa, babarrunak, ahabi saltsa eta kalabaza tarta. Amerikako kulturan, egun honi Gabonak eta Urte Berria biltzen dituen udazken-neguko oporraldien hasieratzat hartzen da.
"Estreinako Esker Ematearen eguna" (First Thanksgiving) deitu zioten erromesen Mundu Berrian egindako lehengo uztari 1621eko urrian.[2] Festa hau hiru egun iraun zuen eta, Edward Winslowek azaldu zuenez[3], bertako 90 amerikar natibo eta 53 erromes parte hartu zuten.[3] Ingalaterra Berriko kolonoak Esker Ematearen eguna aldiro ospatzeko ohitura zuten, Jainkoari eskarrak emanez otoitz eginez garaipen militarra edo lehortearen amaiera bezalako bedeinkapenengatik.[4]
Eskerrak emateko eguna nazioartean ospatzen da 1789az geroztik, Kongresuak egindako eskaeraren ostean George Washington presidenteak aldarrikatu zuen.[5] Thomas Jefferson presidenteak aukeratu zuen jai eguna ez errespetatzea eta ospakizuna aldizka egiten zen Abraham Lincoln presidenteak, 1863an, "Eskerrak eta laudorio zeruan bizi den Aita ongileari" egun nazionala aldarrikatu zuen arte, azaroaren azken osteguna jai-eguna aukeratzen.[6][7] 1870eko ekainaren 28an, Ulysses S. Grant presidenteak Esker Ematearen eguna urtero opor federala izango zela Whashington D.C.-en sinatu zuen Holiday Act-an.[8][9][10] 1885eko urtarrilaren 6an, Kongresuko ekintza batek ezarri zuen Esker Ematearen egunari, eta beste zenbait jai federal batzuei, opor ordainduak izan behar zirela Estatu Batuetako langile federal guztientzat.[11] Franklin D. Roosevelt presidentearen agindupean, data astebete lehenago aldatu zen, 1939 eta 1941 artean eztabaida garrantzitsuen artean ikusia. 1942an hasita, Thanksgivingek, FDRk promulgatutako Kongresuaren ekintzaren bidez, behatze data iraunkorra jaso zuen, azaroaren laugarren ostegunean, jada ez baita lehendakariaren esku.[12][13]